Liên quân do Mỹ dẫn đầu hoàn tất rút quân khỏi Iraq

Máy bay vận tải quân sự C-130 Hercules của Không quân Mỹ chuẩn bị cất cánh rời căn cứ Victory, ngoại ô Thủ đô Baghdad, Iraq ngày 29/9. Ảnh: AFP

Liên quân quốc tế được triển khai tới Iraq và Syria từ năm 2014 nhằm chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Dù IS đã bị đánh bại tại Iraq vào năm 2017 và tại Syria năm 2019, các lực lượng này vẫn tiếp tục bám trụ để truy quét tàn dư.

Theo thỏa thuận năm 2024 giữa Washington và Baghdad, liên quân đã rút dần khỏi các căn cứ, thu hẹp phạm vi hoạt động tại khu vực tự trị Kurdistan ở miền Bắc và tiến hành đợt rút quân cuối cùng vào ngày 30/9. Lực lượng này cũng đã rút khỏi Syria vào đầu năm nay.

Đánh dấu sự kiện lịch sử này, Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi tuyên bố chọn ngày 1/10 là "Ngày Chủ quyền" của quốc gia. Các nhà lãnh đạo nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp Iraq nhấn mạnh, đây là dịp quốc lễ khẳng định vị thế độc lập của đất nước.

Giới chức Iraq kỳ vọng việc Mỹ và đồng minh rút quân sẽ loại bỏ hoàn toàn các lý do để các nhóm vũ trang tại nước này tiếp tục duy trì lực lượng ngoài vòng pháp luật, từ đó củng cố vai trò quản lý tuyệt đối của Nhà nước.

Tuy nhiên, tiến trình giải giáp vũ khí thời hậu liên quân được dự báo vẫn còn nhiều chông gai. Chính phủ của Thủ tướng Zaidi ban đầu đặt hạn chót là 30/9 để các phe phái giao nộp vũ khí, nhưng sau đó phải lùi lại để tiếp tục đàm phán tháo gỡ căng thẳng.

Một số nhóm vũ trang có ảnh hưởng như Kataeb Hezbollah tuyên bố việc lực lượng nước ngoài rút đi mới chỉ là bước khởi đầu, đồng thời đặt điều kiện yêu cầu Mỹ phải chấm dứt mọi sự can thiệp về chính trị và kinh tế.

Trong khi giới chức nỗ lực tìm kiếm sự đồng thuận chính trị, giới quan sát nhận định bài toán an ninh vẫn là thách thức lớn. Điển hình, người dân tại khu vực tự trị Kurdistan (Erbil) hiện đang bày tỏ sự lo ngại về nguy cơ hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái khi không còn hệ thống phòng không của liên quân bảo vệ.