Đầu năm mua muối - Nét đẹp truyền thống giữ vị mặn nghĩa tình

Ngay từ sáng sớm, chị Nguyễn Thị Thuỷ, quê xã Diễn Châu - vùng muối Diễn Ngọc cũ - đã tất bật chất thùng muối lên xe máy, bắt đầu hành trình quen thuộc của ngày đầu năm. Muối được chị đóng thành từng gói nhỏ chừng nửa ký, buộc cẩn thận, tổng cộng khoảng trên 300 gói. 

Người dân xã Minh Châu, tỉnh Nghệ An phấn khởi mua muối sáng mùng 2 Tết. Ảnh: Q.A

“Cứ mùng 2 Tết là tôi lại đi bán muối. Người dân các xã trong vùng đã quen với tiếng rao này rồi. Mỗi gói muối bán 10.000 đồng, chủ yếu là lấy lộc đầu năm nên ai cũng vui vẻ, không mặc cả”, chị Thuỷ chia sẻ. Với chị, đây không chỉ là việc buôn bán mà còn là cách giữ nghề truyền thống của gia đình bao đời nay.

Nghe tiếng rao, bà Phan Thị Loan, xã Minh Châu, vội vàng bước ra cổng hỏi mua vài gói. Bà Loan cho biết, gia đình bà nhiều năm nay vẫn duy trì thói quen mua muối đầu năm. “Muối mặn để giữ tình nghĩa mặn nồng. Đầu năm mua muối là cầu cho gia đình thuận hòa, con cháu sum vầy, làm ăn suôn sẻ”, bà Loan chia sẻ. 

Mỗi túi muối được chia sẵn trong bao khoảng 5 lạng, bán với giá 10.000 đồng. Ảnh: Q.A

Không chỉ tại xã Minh Châu, dọc nhiều tuyến đường ở các địa phương như phường Thành Vinh, Trường Vinh… cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh người dân bày bán muối đầu năm. Trên vỉa hè, góc chợ hay bên những trục đường liên xã, những túi muối nhỏ được chia sẵn, buộc gọn gàng, đặt ngay ngắn trên mẹt tre hoặc trong thùng xốp.

Mỗi túi chỉ chừng vài lạng, giá 10.000 đồng, mang ý nghĩa tượng trưng là chính. Người mua không nặng chuyện cân đong, lời lãi, mà coi đó là chút “lộc mặn” đầu xuân, gửi gắm ước mong một năm gia đình êm ấm, công việc hanh thông. Tiếng rao khe khẽ hòa trong không khí ngày Tết góp phần làm nên sắc màu văn hóa truyền thống trên khắp các phường, xã của Nghệ An. 

Những hạt muối trắng tinh khiết, tượng trưng cho sự may mắn đầu năm. Ảnh: Q.A

Không riêng Nghệ An, tục mua muối đầu năm đã trở thành nét văn hóa quen thuộc của người Việt. Theo quan niệm dân gian, muối có vị mặn, có khả năng xua đuổi điều không may, thanh lọc xú uế và giữ gìn sự ấm êm trong gia đình.

Chính vì thế, từ sáng mùng Một đến rằm tháng Giêng, ở nhiều địa phương, người bán muối lại xuất hiện trên các tuyến đường, trước cổng chùa, đền hay những khu dân cư đông đúc để phục vụ nhu cầu của người dân. 

Những túi muối được bán dọc các tuyến đường đầu năm. Ảnh: P.V

Ở Nghệ An, nghề làm muối vốn là nghề truyền thống lâu đời, tập trung tại các huyện cũ như: Quỳnh Lưu, Diễn Châu. Những cánh đồng muối ven biển từng một thời trắng xóa, in bóng dáng người dân cần mẫn “bán mặt cho nắng”. Tuy nhiên, những năm gần đây, nghề muối gặp nhiều khó khăn do giá cả bấp bênh, thu nhập giảm sút, diện tích sản xuất thu hẹp.

Dẫu vậy, vẫn còn nhiều hộ gia đình gắn bó với nghề, bởi đó không chỉ là kế sinh nhai mà còn là di sản của cha ông. Những hạt muối kết tinh từ nắng gió biển khơi không chỉ mang vị mặn của biển mà còn chứa đựng công sức, niềm tin và cả nỗi nhọc nhằn của người làm muối. 

Nghệ An là địa phương có nghề làm muối truyền thống. Ảnh: P.V

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, tiếng rao “ai mua muối không” mỗi sáng đầu Xuân vẫn vang lên giản dị mà thân thương. Đó không chỉ là lời mời mua bán, mà còn là lời chúc năm mới an lành, nhắc mỗi người gìn giữ nghĩa đậm sâu trong tình thân, tình làng nghĩa xóm.