Nghệ An: Xe bán tải giảm sức hút sau quy định xếp vào xe tải

Thị trường trầm lắng, giao dịch sụt giảm

Xe bán tải mới hiện nay trên địa bàn Nghệ An khó giao dịch. Ảnh: Văn Trường

Ghi nhận trong những ngày gần đây cho thấy, không khí tại các showroom ô tô ở Nghệ An trở nên trầm lắng hơn hẳn. Nếu như trước đây, xe bán tải luôn nằm trong nhóm được ưa chuộng nhờ tính đa dụng - vừa phục vụ nhu cầu đi lại cá nhân, vừa có thể chở hàng - thì nay, chính đặc điểm này lại khiến dòng xe bị đưa vào nhóm quản lý tương tự xe tải.

Thông tư 53 /2024/TT-BGTVT thay đổi cách phân loại ô tô pickup, không còn dựa vào mục đích sử dụng hay kiểu dáng mà căn cứ vào thông số kỹ thuật, đặc biệt là tỷ lệ giữa khối lượng chuyên chở và tổng trọng tải. Hệ quả là phần lớn các mẫu bán tải cabin kép phổ biến trên thị trường hiện nay bị xếp vào nhóm ô tô tải pickup, thay vì ô tô con như trước.

Một trong những tác động đáng chú ý là khả năng xe bán tải sẽ phải tuân thủ khung giờ hạn chế lưu thông tương tự xe tải. Thực tế, tại thành phố Hà Nội, quy định hạn chế xe tải hoạt động trong khu vực nội đô đã được áp dụng trong giờ cao điểm, với phạm vi mở rộng đến đường vành đai 3.5, thay vì dừng ở vành đai 3 như trước đây. Theo quy định này, các phương tiện tải trọng từ 2 tấn trở lên chỉ được phép lưu thông vào ban đêm, từ 21 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau.

Khi bị xếp vào nhóm này, xe bán tải - vốn được người dân sử dụng như phương tiện cá nhân - sẽ chịu cùng khung giờ cấm. Điều này dẫn đến nghịch lý: Một chiếc xe phục vụ đi làm, đưa đón gia đình, di chuyển ban ngày lại bị hạn chế đúng vào thời điểm có nhu cầu cao nhất.

Hệ quả trực tiếp là nhu cầu sử dụng cá nhân bị ảnh hưởng. Người dùng không thể linh hoạt di chuyển trong giờ hành chính, khó tiếp cận các khu vực trung tâm, và buộc phải cân nhắc lại tính tiện dụng của phương tiện. Đối với những người vừa sử dụng xe cho công việc, vừa phục vụ sinh hoạt gia đình, sự bất tiện này càng rõ rệt.

Giá xe lao dốc, người bán “cắt lỗ”

Trên các trang mạng xuất hiện nhiều người rao bán xe bán tải. Ảnh: Văn Trường

Tâm lý lo ngại nhanh chóng phản ánh lên thị trường xe cũ. Trên các nền tảng trực tuyến, số lượng xe bán tải rao bán tăng mạnh, đi kèm với mức giá giảm sâu.

Anh Nguyễn Văn Tiến chủ một xe bán tải tại xã Quảng Châu cho biết, chiếc bán tải thương hiệu Nhật Bản đời 2022 của anh trước đây có thể bán trên 650 triệu đồng, nhưng hiện chỉ dám rao khoảng 450-500 triệu đồng mà vẫn khó tìm người mua. Nhiều mẫu xe đời cũ hơn thậm chí chỉ còn hơn 200 triệu đồng, giảm mạnh so với trước.

Tại các showroom xe cũ, tình trạng “cung vượt cầu” diễn ra rõ rệt. Những dòng xe từng dễ bán nay trở thành hàng tồn. Người bán muốn thoát hàng nhanh vì lo giá tiếp tục giảm, trong khi người mua lại chờ đợi mức giá thấp hơn nữa, khiến giao dịch rơi vào trạng thái đình trệ.

Một chủ showroom xe cũ tại phường Vinh Lộc chia sẻ, trước đây xe bán tải luôn là phân khúc “xoay vòng nhanh”, nhưng hiện nay lại là dòng xe khó bán nhất. Có xe nằm hàng nhiều tuần vẫn chưa tìm được khách.

Không chỉ thị trường xe cũ, các đại lý xe mới cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn. Dù lượng khách đến xem xe chưa giảm mạnh, nhưng tỷ lệ chốt đơn gần như bằng không đối với phân khúc bán tải.

Theo nhân viên một đại lý xe ô tô ở phường Vinh Phú, nhiều khách hàng sau khi tìm hiểu quy định mới đã quyết định hủy cọc hoặc chuyển sang lựa chọn các dòng SUV gầm cao có giá tương đương. So với xe bán tải, các mẫu SUV không bị ràng buộc bởi quy định giờ cấm, phù hợp hơn với nhu cầu đi lại hàng ngày.

Băn khoăn từ thực tiễn sử dụng phương tiện

Trước thực trạng trên, nhiều chủ xe bán tải bày tỏ sự băn khoăn, lo lắng. Anh Trần Văn Mã (xã Quỳnh Lưu) cho biết, gia đình anh sử dụng xe bán tải cho cả nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa phục vụ hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ từ Nghệ An ra Hà Nội. Theo anh, nếu phương tiện này bị áp dụng khung giờ hạn chế như xe tải, việc sắp xếp công việc sẽ gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong ban ngày. “Khi đó, gia đình tôi có thể sẽ phải tính đến phương án chuyển đổi phương tiện để phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng,” anh chia sẻ.

Đáng chú ý, tại Nghệ An, các biện pháp hạn chế lưu thông đối với xe bán tải trong nội đô hiện chưa được áp dụng chính thức. Tuy nhiên, chỉ riêng việc thay đổi cách phân loại phương tiện đã đủ tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên thị trường.

Người tiêu dùng thường có xu hướng “đi trước một bước” để tránh rủi ro. Khi nhận thấy khả năng bị hạn chế lưu thông trong tương lai, họ lập tức điều chỉnh hành vi: Người đang sử dụng thì bán xe, người có ý định mua thì trì hoãn hoặc chuyển hướng. Hiệu ứng này khiến thị trường phản ứng nhanh hơn cả chính sách, tạo ra cú sốc cung - cầu trong thời gian ngắn.

Trước những lo ngại lan rộng trong dư luận, đại diện Phòng Cảnh sát giao thông Nghệ An cho biết, hiện tại trên địa bàn tỉnh Nghệ An vẫn chưa áp dụng các biện pháp hạn chế lưu thông đối với xe bán tải tại khu vực đô thị trên địa bàn TP. Vinh cũ. Tuy nhiên, lực lượng chức năng đang tiếp tục theo dõi và cập nhật các hướng dẫn cụ thể từ cấp trên để triển khai phù hợp.

Xe bán tải vừa chở hàng, vừa chở người. Ảnh: Văn Trường

Trên thực tế, xe bán tải từ lâu đã đóng vai trò quan trọng tại Nghệ An - địa phương có địa hình đa dạng, nhiều khu vực miền núi và điều kiện giao thông còn hạn chế. Không chỉ phục vụ vận chuyển hàng hóa nhẹ, dòng xe này còn được sử dụng rộng rãi như phương tiện cá nhân.

Đối với nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ, xe bán tải là lựa chọn “2 trong 1”: Vừa đi làm, đi chơi, vừa chở hàng khi cần. Ngoài ra, trong mùa mưa lũ, xe bán tải còn tham gia tích cực vào công tác cứu hộ, cứu nạn nhờ khả năng vượt địa hình tốt.

Khác với xe tải truyền thống, phần lớn xe bán tải không hoạt động với tần suất cao trong vận chuyển hàng hóa nặng. Việc xếp chung nhóm quản lý vì vậy đang gây ra nhiều tranh luận, đặc biệt khi xét đến nhu cầu sử dụng thực tế của người dân.

Có thể thấy, những thay đổi từ Thông tư 53/2024/TT-BGTVT đang tạo ra một cú sốc lớn đối với thị trường xe bán tải. Từ chỗ là phân khúc sôi động, giàu tiềm năng, nay dòng xe này đang đứng trước nguy cơ suy giảm mạnh về sức hút.