Những đồi cam mở lối sinh kế bền vững ở Môn Sơn

Những đồi cam xanh trải dài giữa vùng núi Môn Sơn - mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hóa đang góp phần tạo sinh kế cho người dân vùng biên. Ảnh: Như Phong

Tạo việc làm tại chỗ cho lao động địa phương

Hiện, trên địa bàn xã Môn Sơn có khoảng 60ha cam, tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho khoảng 120 lao động. Mỗi lao động có thu nhập bình quân từ 200.000 – 400.000 đồng/ngày công, tùy theo tính chất công việc.

Tại trang trại cam Thiên Sơn do ông Nguyễn Trọng Lập quản lý, có khoảng 10 lao động làm việc thường xuyên, phần lớn là người dân tộc Thái, với mức thu nhập ổn định từ 8 – 10 triệu đồng/tháng.

Vào mùa cao điểm thu hoạch kéo dài khoảng 3 tháng, trang trại cần thêm vài chục lao động thời vụ.

Ông Vương Đình Huy - Phó Chủ tịch UBND xã Môn Sơn cho biết, việc hình thành các vùng trồng cam quy mô lớn đã góp phần quan trọng giải quyết việc làm cho lao động địa phương, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số và các hộ còn khó khăn. Người dân có việc làm ngay tại địa phương, hạn chế tình trạng di cư lao động, góp phần ổn định đời sống và giữ vững an ninh trật tự vùng biên.

Tạo sinh kế ngay tại quê nhà

Anh Lô Văn Anh (SN 1982) là đồng bào Thái ở xã Môn Sơn, từng nhiều năm làm công nhân trong miền Nam. Anh chia sẻ, dù thu nhập có thời điểm khá hơn, nhưng chi phí sinh hoạt cao, xa gia đình nên tích lũy không đáng kể.

Năm 2018, anh quyết định trở về quê làm công nhân tại trang trại cam. Hiện anh có thu nhập ổn định 8 – 10 triệu đồng/tháng, được làm việc gần nhà, gần vợ con.

Vợ anh - chị Kha Thị Nua, cũng tham gia lao động thời vụ vào mùa thu hoạch cam với thu nhập 250.000 – 300.000 đồng/ngày. Thời gian còn lại, chị chăn nuôi và chăm sóc gia đình.

“Một người làm thường xuyên, một người làm theo mùa vụ, nhưng điều quan trọng là cả hai vợ chồng đều có thể ở gần nhà”, anh Lô Văn Anh nói.

Chia sẻ của gia đình anh Lô Văn Anh cũng là câu chuyện của nhiều lao động địa phương. Trước đây, nhiều người phải đi làm thuê xa, nay có thể gắn bó với quê hương nhờ các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa.

Ông Ngân Văn Thi, 59 tuổi, xóm Tân Sơn, là một trong những lao động gắn bó với trang trại từ những ngày đầu. Trước đây, ông thường đi chặt keo thuê, công việc nặng nhọc và bấp bênh. Nay công việc chăm sóc cam nhẹ nhàng hơn, phù hợp sức khỏe, giúp ông có thêm thu nhập ổn định khi tuổi đã cao.

Động lực giảm nghèo ở vùng biên

Theo đánh giá của chính quyền địa phương, việc phát triển vùng trồng cam tập trung đã góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu lao động ở xã Môn Sơn.

Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp, nhiều hộ dân từng bước tham gia vào sản xuất nông nghiệp hàng hóa, làm việc có tổ chức và có nguồn thu nhập ổn định hơn.

Đặc biệt, mô hình này tận dụng hiệu quả quỹ thời gian nông nhàn của đồng bào dân tộc thiểu số. Những công việc như làm cỏ, tỉa cành, thu hái hay phân loại cam tuy không đòi hỏi kỹ thuật cao nhưng mang lại nguồn thu thiết thực, góp phần cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình.

Quá trình phát triển vùng cam cũng dần tạo nên mối liên kết giữa chủ vườn và người lao động. Các nhóm lao động quen việc được hình thành, tạo nền tảng cho việc tổ chức sản xuất chuyên nghiệp hơn trong nông nghiệp.

Trong bối cảnh nhiều xã vùng cao còn đối mặt với tình trạng thiếu việc làm ổn định và lao động di cư tự do, việc hình thành các vùng sản xuất tập trung như ở Môn Sơn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Có việc làm tại chỗ giúp người dân tăng thu nhập, giảm chi phí sinh hoạt, đồng thời giữ gìn sự gắn kết của gia đình và cộng đồng.

Những đồi cam xanh trải dài ở Môn Sơn hôm nay không chỉ là diện tích sản xuất nông nghiệp. Đó còn là minh chứng cho hướng đi đúng trong phát triển kinh tế vùng cao: Phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với tạo việc làm tại chỗ, giữ chân lao động và nâng cao đời sống người dân vùng biên.