Nắng nóng gay gắt, lao động Nghệ An oằn mình thích ứng

Mưu sinh giữa “chảo lửa”

Trước khi nướng, cá được hong nắng 4-5 tiếng. Ảnh: T.P

Gần 11 giờ trưa, bến cá Quỳnh Phương, xã Quỳnh Mai gần như chìm trong cái nóng hầm hập. Gió biển không đủ làm dịu bớt không khí đặc quánh dưới những mái lán lợp tôn thấp nóng như rang. Bên trong cơ sở nướng cá Khoa Hòa, hàng chục vỉ cá xếp san sát trên những bếp than đỏ rực, khói nóng quyện với hơi lửa khiến người đứng gần có cảm giác bỏng rát cả mặt. Giữa cái nóng ấy, bà Nguyễn Thị Trẻ, người đã có nhiều năm gắn bó với nghề nướng cá, vẫn cặm cụi bên lò nướng. Người phụ nữ quấn kín mít trong nhiều lớp áo dày, đôi tay bọc găng kín mít liên tục lật cá, kéo vỉ rồi lại cúi xuống cời than.

Nghề này, nghịch lý quen thuộc là trời càng nóng, người lao động lại càng phải mặc kín để tránh bỏng nhiệt. “Nóng nhất là từ khoảng 11 giờ đến hơn 2 giờ chiều, lúc ngoài trời đang nắng gay gắt nhất. Trời nóng một, đứng cạnh than nóng gấp đôi. Có hôm người muốn lả đi nhưng cá đang nướng không bỏ được, vì chỉ sơ ý một chút là cháy, mất cả mẻ”, bà Trẻ vừa nói vừa đưa tay kéo lại lớp khăn che mặt đã ướt đẫm mồ hôi.

Từ 10 giờ 30 -15 giờ mới đến công đoạn nướng. Đây là thời điểm nắng nóng nhất trong ngày. Ảnh: T.P

Nghề nướng cá vốn phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Từ rạng sáng, cá biển được đưa từ bến về phải trải qua nhiều công đoạn như rửa sạch, cắt khúc, phơi ráo nước. Phải đến khi nắng đứng bóng, cá đủ độ khô mới đưa lên lò. Ngặt nỗi, đó cũng là khoảng thời gian nhiệt độ ngoài trời cực điểm. Quạt công suất lớn đặt khắp lán chạy hết tốc lực vẫn không thắng nổi hơi nóng từ than đỏ và mái tôn hấp nhiệt. Những chai nước đá, nước chanh muối luôn đặt sẵn ở góc lán để người làm tranh thủ uống vội sau mỗi mẻ cá.

Nếu ở xã Quỳnh Mai, cái nóng như được nhân đôi bởi than lửa và mái tôn, thì tại phường Cửa Lò, nhịp mưu sinh ở các lò nướng cá những ngày này còn thêm phần tất bật bởi mùa du lịch biển bước vào cao điểm. Du khách tăng nhanh kéo theo nhu cầu tiêu thụ cá nướng tại các nhà hàng, khách sạn tăng mạnh, khiến nhiều cơ sở gần như đỏ lửa suốt ngày.

Nóng do nắng gắt, do bếp than hắt lên, do sức nóng từ mái tôn dội xuống khiến những người làm nghề nướng cá hết sức vất vả. Dù nắng nóng, họ phải mặc nhiều lớp áo, đội mũ kín mặt và chân đi ủng để tránh bỏng nhiệt. Ảnh: T.P

Trong một lán nướng cá cách bến cá Nghi Thủy không xa, chị Nguyễn Thị Luyến gần như không rời bếp suốt nhiều giờ liền. “Mùa du lịch khách đông, hàng làm không xuể. Có hôm đứng bên bếp từ sáng đến đầu giờ chiều, áo quần ướt rồi khô vì nóng. Mệt thì tranh thủ uống ngụm nước, lau mồ hôi rồi làm tiếp, nghỉ tay là không kịp hàng giao cho nhà hàng”, chị Luyến kể, đôi mắt vẫn dõi theo những vỉ cá đang chuyển màu vàng óng trên than hồng.

Trên những công trường xây dựng hay các tuyến đường đang thi công, nhiều lao động ngoài trời cũng đang oằn mình làm việc khi bê tông, sắt thép và mặt nhựa bỏng rát dưới nền nhiệt hơn 40 độ C. Tại khu nhà ở Phú Gia - Hoàng Mai, khi đồng hồ mới chỉ hơn 9 giờ sáng, mặt sàn bê tông đã nóng rẫy. Trên những giàn giáo cao, nhóm công nhân xây dựng vẫn miệt mài trộn vữa, buộc thép, hoàn thiện từng hạng mục trong tiếng máy cắt vang lên chói gắt giữa trời nắng.

Những người bốc vác, chở hàng ở Bến xe chợ Vinh oằn mình dưới nắng nóng gay gắt. Ảnh: T.P

Anh Hoàng Văn Thắng, một thợ xây đang thi công tại đây, đưa tay lau vội những giọt mồ hôi chảy dài sau lớp khẩu trang rồi tiếp tục công việc. Theo anh, nắng nóng khiến nhịp làm việc phải thay đổi. Công nhân thường bắt đầu từ 5 giờ sáng, tranh thủ làm trước khi nắng lên gắt và kết thúc sớm hơn vào buổi trưa.

Dẫu vậy, với các công trình khoán tiến độ, nhiều thời điểm người lao động vẫn phải làm xuyên qua những giờ nóng nhất. “Làm trên cao, sắt thép, bê tông hấp nhiệt nên nóng hơn dưới đất nhiều. Có hôm đang làm mà choáng váng phải nghỉ giữa chừng. Tối về mệt rã người nhưng sáng hôm sau vẫn phải đi tiếp”, anh Thắng nói.

Ngoài ruộng, nông dân căng bạt để lấy bóng mát. Ảnh: T.P

Giữa cái nóng hầm hập của phố thị, nhiều lao động tự do cũng đang oằn mình mưu sinh khi mặt đường như muốn bốc hơi dưới nền nhiệt hơn 40 độ C. Gần trưa, trên tuyến đường ở phường Thành Vinh, ông Nguyễn Bá Nhàn (67 tuổi) vẫn gồng mình đạp chiếc xích lô chở hàng. Mặt đường bỏng rát, nắng từ trên đổ xuống, hơi nóng từ nhựa đường hắt ngược lên khiến người đàn ông lớn tuổi liên tục dùng khăn lau mặt rồi tranh thủ ghé vào bóng râm uống vội ngụm nước.

Lao động tìm cách thích ứng

Lao động trang bị áo điều hòa, mũ tản nhiệt để giảm sức nóng. Ảnh: T.P

Giữa cao điểm nắng nóng, khi nền nhiệt ngoài trời nhiều ngày liên tiếp vượt ngưỡng 40 độ C, với không ít lao động ở Nghệ An, chuyện nghỉ làm gần như là điều khó nghĩ tới. Một ngày nghỉ đồng nghĩa mất công nhật, chậm tiến độ công việc, hụt khoản chi tiêu vốn đã chật vật. Thế nhưng, thay vì bất lực trước thời tiết khắc nghiệt, nhiều người đang chủ động tìm cách thích ứng để giữ sức khỏe và duy trì sinh kế.

Trên các công trường xây dựng, người lao động cũng linh hoạt thay đổi cách làm để thích ứng. Nhiều thợ xây bắt đầu công việc từ 5 giờ sáng, tranh thủ làm trước khi mặt trời lên cao. Để chống chọi với sức nóng từ bê tông và giàn giáo hấp nhiệt, không ít người phải đầu tư thêm áo điều hòa có gắn quạt thông gió hoặc đội mũ tích hợp quạt tản nhiệt.

Thay vì làm việc liên tục, để giữ sức, các lao động bố trí nghỉ xen kẽ. Ảnh: T.P

Anh Hoàng Văn Thắng, thợ xây cho biết, trước đây chỉ mặc áo dài tay chống nắng, nhưng vài năm gần đây nắng nóng gay gắt hơn nên phải sắm thêm thiết bị hỗ trợ. “Thay vì làm xuyên trưa như trước, chúng tôi bắt đầu từ khoảng 5 giờ 30 phút sáng, kết thúc lúc 10 giờ; buổi chiều làm lại từ 14 giờ 30 phút đến khoảng 18 giờ”, anh Thắng cho biết.

Không chỉ lao động nghề nặng, nhiều nông dân trên địa bàn cũng đang thay đổi nhịp sản xuất để tránh nắng. Trên các cánh đồng vào vụ gieo cấy, nhiều hộ dân tranh thủ ra đồng từ sáng sớm hoặc chuyển sang làm đất, nhổ mạ, gieo lúa vào ban đêm.