Nghệ An cảnh báo cháy rừng cấp nguy hiểm

Nghệ An đang bước vào cao điểm nắng nóng với nền nhiệt phổ biến từ 36-39 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Thời tiết khô nóng kéo dài trong nhiều ngày liên tiếp khiến nguy cơ cháy rừng trên địa bàn tỉnh tăng cao, đặc biệt tại các khu vực rừng thông, rừng tre, nứa và những vùng có thực bì dày. 

Thời tiết nắng nóng, tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao tại nhiều phường xã trên địa bàn. Ảnh: Quang An

Trước diễn biến này, Ban Chỉ đạo công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) tỉnh Nghệ An đã phát đi thông báo cảnh báo nguy cơ cháy rừng cấp IV (cấp nguy hiểm) trên địa bàn từ ngày 25/5 đến hết ngày 31/5/2026.

Theo cơ quan chức năng, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tình trạng ít mưa, nền nhiệt cao và ảnh hưởng của hiện tượng El Nino khiến khu vực miền Trung tiếp tục là tâm điểm của các đợt nắng nóng gay gắt. Khi nguy cơ cháy rừng ở cấp IV, thời tiết khô hanh kéo dài có thể làm lửa bùng phát nhanh và lan rộng chỉ trong thời gian ngắn, dẫn đến nguy cơ cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng đối với tài nguyên rừng, môi trường cũng như đe dọa trực tiếp đến tài sản, sức khỏe và tính mạng người dân.

Thực tế, Nghệ An hiện là một trong những địa phương có diện tích rừng lớn của cả nước với nhiều kiểu rừng dễ bắt lửa. Riêng khu vực đồng bằng và trung du có hơn 24.700 ha rừng trồng thông nhựa, rừng hỗn giao bạch đàn - các loài cây chứa tinh dầu, khả năng bén lửa rất cao trong điều kiện nắng nóng.

Ở miền núi, nguy cơ cháy cũng ở mức đáng lo ngại khi toàn tỉnh có trên 42.500 ha rừng tre, nứa cùng hơn 173.500 ha rừng hỗn giao gỗ, tre, nứa. Đây là những dạng rừng có tầng thực bì dày, nếu xuất hiện nguồn lửa rất dễ hình thành đám cháy lớn và khó kiểm soát.

Qua rà soát sơ bộ của Ban Chỉ đạo PCCCR tỉnh, hiện có hơn 100 xã, phường trên toàn tỉnh nằm trong vùng cảnh báo nguy cơ cháy rừng rất cao. Danh sách các địa phương được cảnh báo trải rộng từ đồng bằng, ven biển đến miền núi.

Tại khu vực đồng bằng, ven biển và trung du, nhiều địa phương nằm trong diện cảnh báo cấp IV như: Kim Liên, Vạn An, Nam Đàn, Đại Huệ, Hưng Nguyên, Lam Thành, An Châu, Hoàng Mai, Quỳnh Lưu… Trong khi đó, ở miền núi, hàng loạt xã như: Chiêu Lưu, Hữu Kiệm, Mường Típ, Sơn Lâm, Tân Kỳ, Nghĩa Đồng, Minh Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, Tiền Phong, Tri Lễ… cũng được xác định có nguy cơ cháy rất cao.

Trước nguy cơ “giặc lửa” hiện hữu, Ban Chỉ đạo PCCCR tỉnh yêu cầu UBND các xã, phường, Chi cục Kiểm lâm, các đơn vị chủ rừng và cơ quan liên quan thực hiện nghiêm các quy định, chỉ đạo của Trung ương và tỉnh về phòng cháy, chữa cháy rừng năm 2026.

Một trong những giải pháp trọng tâm được đặt ra là tăng cường cảnh báo sớm bằng công nghệ. Hệ thống camera 360 độ, chòi canh lửa cùng hệ thống thông tin cảnh báo cháy rừng sẽ được khai thác tối đa nhằm phát hiện sớm nguy cơ và truyền tải thông tin nhanh nhất đến chính quyền địa phương, chủ rừng và người dân.

Song song với đó, các địa phương phải đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân trong sử dụng lửa gần rừng và trong rừng; kiểm soát chặt hoạt động đốt nương làm rẫy, đồng thời, tạm dừng toàn bộ việc dùng lửa để xử lý thực bì trong thời gian cao điểm. Những hành vi vi phạm quy định về sử dụng lửa có nguy cơ gây cháy rừng sẽ bị xử lý nghiêm.

Ban Chỉ đạo PCCCR tỉnh cũng yêu cầu tổ chức lực lượng ứng trực 24/24 giờ trong suốt thời gian nắng nóng; lập các chốt tuần tra, kiểm soát chặt người ra, vào những khu vực rừng trọng điểm và khu vực tâm linh, di tích đông người như: Khu mộ Bà Hoàng Thị Loan ở xã Kim Liên, Khu lăng mộ Vua Mai Hắc Đế ở xã Vạn An, Khu lâm viên núi Quyết thuộc phường Trường Vinh, hay khu vực đền Cuông tại xã An Châu. Mục tiêu là phát hiện sớm, dập tắt các điểm cháy ngay từ đầu, không để xảy ra cháy lớn.

Khi xảy ra cháy rừng, Chủ tịch UBND xã, phường phải trực tiếp có mặt tại hiện trường để chỉ huy chữa cháy, điều phối lực lượng và phương tiện ứng cứu. Với các khu vực rừng giáp khu dân cư hoặc kho tàng, địa phương phải chủ động xây dựng phương án di dời người dân nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn về người và tài sản. Sau khi khống chế đám cháy, cơ quan chức năng sẽ khẩn trương điều tra nguyên nhân, xác định đối tượng vi phạm để xử lý theo quy định pháp luật.

Ông Nguyễn Danh Hùng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An

Trong bối cảnh nắng nóng được dự báo còn kéo dài đến hết tháng 5, nguy cơ cháy rừng tại Nghệ An vẫn đang ở mức báo động. Bên cạnh nỗ lực của lực lượng chức năng, ý thức, trách nhiệm của người dân được xem là “lá chắn” quan trọng để bảo vệ màu xanh của rừng trước nguy cơ hỏa hoạn mùa nắng nóng.