Tuyển sinh đầu cấp: Chưa hết áp lực...

Nơi thừa, nơi thiếu

Năm học 2026 – 2027, Trường THCS Đông Vĩnh, phường Thành Vinh có 5 lớp 6 với 240 chỉ tiêu. Tuy nhiên, hết thời hạn đăng ký trường chỉ có 194 hồ sơ và sẽ giảm 1 lớp so với dự kiến. Trước đó, qua phổ cập, khu vực phường Đông Vĩnh (cũ) có 278 học sinh sẽ vào lớp 6. Như vậy, đã có 84 học sinh của trường xin chuyển sang trường khác để học.

Nói về công tác tuyển sinh, cô giáo Đinh Thị Kim Chi – Hiệu trưởng Trường THCS Đông Vĩnh chia sẻ một số khó khăn. Theo đó, hiện nay toàn trường chỉ có 5 phòng học nhưng năm học tới sẽ có 9 lớp (gồm khối 6 và khối 7). Trường vẫn đang phải sử dụng chung cơ sở vật chất của Trường Tiểu học Đông Vĩnh và chưa có các phòng chức năng để học các môn thực hành. Vì thế, trường phải tổ chức học 2 ca.

Trường THCS Đông Vĩnh đang chung cơ sở vật chất với Trường Tiểu học Đông Vĩnh. Ảnh: Mỹ Hà

“Do trường mới thành lập nên điều kiện dạy học chưa đảm bảo. Vì thế, một số phụ huynh có nguyện vọng chuyển học sinh sang các trường khác là điều có thể thông cảm. Tuy nhiên, khi phê duyệt hồ sơ nhập học, địa phương cần quan tâm đến một số trường vùng khó để cân đối học sinh giữa các trường trong một địa phương, tránh có trường quá đông học sinh, có trường lại không tuyển đủ chỉ tiêu."

----- Cô giáo Đinh Thị Kim Chi – Hiệu trưởng Trường THCS Đông Vĩnh ------

Cũng tại phường Thành Vinh, trong khi Trường THCS Đông Vĩnh chưa tuyển đủ chỉ tiêu thì Trường THCS Lê Lợi lại phải giải quyết khá nhiều hồ sơ thuộc diện ngoài phổ cập. Theo lãnh đạo nhà trường, ngoài số học sinh trong vùng tuyển sinh theo kết quả phổ cập giáo dục, trường còn tiếp nhận, xem xét hàng chục hồ sơ của học sinh mới chuyển đến địa bàn nhưng chưa hoàn tất thủ tục cư trú hoặc có nguyện vọng được học tại trường do gần nơi ở hơn.

Trao đổi về công tác tuyển sinh đầu cấp, ông Nguyễn Ngọc Khánh - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Thành Vinh cho biết, năm nay việc tuyển sinh được thực hiện theo các văn bản hướng dẫn của ngành Giáo dục, chỉ tiêu của từng trường căn cứ trên số liệu phổ cập giáo dục hằng năm. Tuy nhiên, thực tế vẫn phát sinh một số trường hợp học sinh ngoài vùng phổ cập có nguyện vọng theo học tại các trường thuận lợi hơn về khoảng cách đi lại hoặc điều kiện học tập. Đối với những trường hợp này, địa phương và các nhà trường đang rà soát cụ thể để xem xét, giải quyết trên cơ sở bảo đảm đúng quy định, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh và phụ huynh.

Phụ huynh đến nhập học cho con tại Trường THCS Đông Vĩnh. Ảnh: Mỹ Hà

Trường hợp tương tự cũng diễn ra tại Trường Tiểu học Hưng Phúc bởi theo như chỉ tiêu phổ cập, nhà trường có 4 lớp với 142 học sinh. Tuy nhiên, hiện nay con số học sinh ngoài khu vực phường Hưng Phúc (cũ) xin tuyển sinh trái tuyến đã hơn 30 em.

Dù xác định, có thể tăng chỉ tiêu nhưng không tăng lớp nhưng số lượng học sinh xin đăng ký vào trường ngoài danh sách phổ cập cũng khiến cho việc sắp xếp, bố trí lớp gặp nhiều khó khăn: Có khá nhiều học sinh ở ngoài phường Hưng Phúc muốn đăng ký vào học ở trường chúng tôi.

Trong đó, có một số em nằm trên trục đường Nguyễn Văn Cừ, là địa bàn phường Hưng Bình (cũ). Ngoài ra, có cả những học sinh có bố mẹ làm việc gần trường cũng muốn đưa con về học gần cơ quan để tiện đưa đón, bà Trần Thị Phương Lan - Hiệu trưởng nhà trường cho biết.

Băn khoăn khi chọn lớp

Công tác tuyển sinh đầu cấp luôn nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh. Trong đó, điều phụ huynh quan tâm nhất vẫn là việc chọn trường, chọn lớp cho con.

Theo chỉ đạo của Sở, do năm nay là năm đầu tiên thực hiện tuyển sinh sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nên các địa phương không được cứng nhắc về địa giới hành chính cấp xã, bảo đảm mục tiêu giáo dục toàn diện trong giai đoạn giáo dục cơ bản.

Qua thực tế triển khai, dù khoảng cách xã, phường trước đây đã xóa bỏ nhưng việc tuyển sinh đầu cấp vẫn được thực hiện như danh sách phổ cập đã triển khai từ các năm trước. Do đó, vẫn có tình trạng phụ huynh "vượt tuyến" để "xin trường", "xin lớp" cho con dẫn đến nơi quá tải, nơi thừa, nơi thiếu.

Ngoài chọn trường, khá nhiều phụ huynh cũng băn khoăn khi đăng ký lớp học khi hiện nay trên địa bàn vùng đô thị Vinh, hầu hết các trường đều tuyển sinh các lớp như tiếng Anh tăng cường, STEM. Học sinh đăng ký vào các lớp này mỗi kỳ sẽ phải đóng hơn 2 triệu đồng cho các môn học ngoài nhà trường. Tuy vậy, lớp học vẫn thu hút đông phụ huynh đăng ký vì được ngầm hiểu là "lớp chọn 2, chọn 3" (sau lớp chọn 1 phải căn cứ vào điểm xét tuyển).

Chị Nguyễn Thị Thanh, có con chuẩn bị vào học lớp 6 tại một trường trên địa bàn phường Trường Vinh cho biết: Cá nhân tôi khá băn khoăn khi đăng ký cho con vào học các lớp tăng cường vì ngoài thời gian học ở lớp các cháu sẽ phải học thêm 2 buổi chiều ở trường.

Tuy nhiên, vì cháu không đủ điểm vào lớp chọn nên lớp tăng cường sẽ là phương án 2, mục đích để cháu có môi trường học tập tốt vì được ưu tiên giáo viên, học sinh trong lớp có chất lượng đồng đều.

Trường Tiểu học Hưng Phúc tuyển sinh đầu cấp theo hình thức trực tuyến. Ảnh: Mỹ Hà

Qua số liệu từ các nhà trường, hiện nay các lớp tăng cường đều có số lượng hồ sơ quá tải. Như tại Trường THCS Lê Lợi, năm nay trường chỉ có chỉ tiêu 2 lớp tiếng Anh tăng cường với 90 học sinh nhưng số học sinh đăng ký đã hơn 120 em; Trường Tiểu học Hưng Phúc chỉ dự kiến tuyển sinh 1 lớp tăng cường tiếng Anh, 1 lớp STEM nhưng số lượng hồ sơ cũng đã vượt chỉ tiêu được giao.

Để bảo đảm chất lượng đầu vào, các nhà trường cũng đang cân nhắc kỹ trong việc lựa chọn học sinh tham gia các lớp tăng cường, bảo đảm đáp ứng các tiêu chí phù hợp với chương trình học.

Việc tuyển sinh được thực hiện theo hình thức trực tuyến. Ảnh: Mỹ Hà

Tại Trường THCS Hưng Dũng, năm nay nhà trường được giao chỉ tiêu tuyển sinh 4 lớp tiếng Anh tăng cường với gần 200 học sinh. Tuy nhiên, đến thời điểm này, số hồ sơ đăng ký đã lên tới hơn 300 em.

Theo cô Lê Thị Thu Yến - Hiệu trưởng nhà trường, chất lượng học sinh đăng ký vào lớp tiếng Anh tăng cường những năm gần đây khá đồng đều, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh có hạn.

Vì vậy, nhà trường phải xây dựng phương án tuyển chọn phù hợp nhằm bảo đảm lựa chọn được những học sinh có năng lực đáp ứng yêu cầu của chương trình, đồng thời bảo đảm công bằng, minh bạch trong quá trình tuyển sinh: Tiêu chí “cứng” để đăng ký vào trường là điểm khảo sát học sinh lớp 5 và chứng chỉ ngoại ngữ. Như vậy, sẽ đảm bảo được chất lượng đầu vào của lớp – cô Yến nói thêm.

Các em học sinh kiểm tra thông tin tuyển sinh. Ảnh: Mỹ Hà

Do có nhiều mô hình lớp học ở trong một nhà trường nên việc tuyển sinh đầu cấp hiện nay tưởng "bình thường" nhưng vẫn đang là một cuộc chạy đua của các gia đình.

Do đó, có ý kiến lo ngại điều này đang tạo thêm áp lực cho học sinh ngay từ bậc tiểu học khi phải cạnh tranh về điểm số hoặc chạy đua để lấy chứng chỉ ngoại ngữ hoặc các chứng chỉ ưu tiên khác.

Chưa kể, theo học các lớp này, nhiều gia đình cũng phải tăng một phần áp lực về kinh tế, thời gian mà hiệu quả mang lại từ các chương trình tăng cường vẫn đang còn bỏ ngỏ...