Mở lối phát triển từ hành lang kinh tế cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Quốc lộ 46

Đặc biệt, việc bổ sung hành lang kinh tế cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Quốc lộ 46 vào hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 mang ý nghĩa đặc biệt, thể hiện tầm nhìn phát triển dài hạn dựa trên động lực hạ tầng chiến lược.

Hành lang kinh tế cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Quốc lộ 46 trong tổng thể Quy hoạch tỉnh Nghệ An.

Theo đó, Hành lang kinh tế cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Quốc lộ 46 được xác định là trục phát triển mới, bổ sung vào cấu trúc không gian kinh tế của tỉnh nhằm khai thác hiệu quả hơn tiềm năng khu vực trung tâm và phía Tây.

Về mặt địa kinh tế, hành lang này sở hữu vị trí đặc biệt khi kết nối trực tiếp trung tâm đô thị Vinh với Nam Đàn, Thanh Chương (cũ) và khu vực Cửa khẩu Thanh Thủy trong tương lai. Trục kết nối này đồng thời liên thông với sân bay Vinh, cảng Cửa Lò, Quốc lộ 7, đường Hồ Chí Minh và mạng lưới giao thông quốc gia.

Một trong những giá trị lớn nhất mà hành lang kinh tế này mang lại là khả năng tái cấu trúc không gian phát triển của Nghệ An. Trong nhiều năm, tăng trưởng kinh tế của tỉnh tập trung chủ yếu tại đô thị Vinh, Khu kinh tế Đông Nam và dải ven biển; nhiều địa phương phía Tây vẫn chưa khai thác hết tiềm năng do hạn chế về kết nối hạ tầng. Tuyến cao tốc mới cùng với Quốc lộ 46 sẽ tạo động lực kéo không gian phát triển mở rộng theo hướng Đông - Tây.

Từ góc độ thu hút đầu tư, hành lang kinh tế cao tốc Vinh - Thanh Thủy mở ra cơ hội hình thành các trung tâm logistics, thương mại và dịch vụ quy mô lớn dọc tuyến.

Lợi thế kết nối giữa cảng biển, sân bay, khu công nghiệp với vùng nguyên liệu phía Tây tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các chuỗi cung ứng hoàn chỉnh.

Các doanh nghiệp sản xuất, chế biến nông sản, lâm sản có thêm cơ hội giảm chi phí vận chuyển, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao sức cạnh tranh.

Hành lang này cũng được kỳ vọng trở thành động lực phát triển nông nghiệp hàng hóa và nông nghiệp công nghệ cao. Dọc Quốc lộ 46 có nhiều vùng sản xuất tập trung, nên khi hạ tầng giao thông được nâng cấp đồng bộ, khoảng cách giữa vùng nguyên liệu với các trung tâm chế biến, logistics và xuất khẩu được thu hẹp, tạo điều kiện để hình thành các chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại.

Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất quy mô lớn gắn với thị trường.

Du lịch cũng được xem là lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp từ hành lang kinh tế mới. Tuyến kết nối Vinh với các địa phương như Kim Liên, Hoa Quân hội tụ nhiều tài nguyên du lịch đặc sắc của Nghệ An, từ Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên đến các vùng sinh thái ven sông Lam và cảnh quan miền Tây.

Khi cao tốc hoàn thành, khả năng tiếp cận các điểm đến sẽ thuận lợi hơn, giúp hình thành các sản phẩm du lịch liên hoàn giữa biển, đô thị, văn hóa và sinh thái. Điều này tạo điều kiện kéo dài thời gian lưu trú của du khách, gia tăng doanh thu và nâng cao sức hấp dẫn của du lịch Nghệ An.

Nút giao giữa cao tốc Vinh - Thanh Thủy và đường Hồ Chí Minh. Ảnh: Thành Duy

Xa hơn, hành lang kinh tế cao tốc Vinh - Thanh Thủy còn mang ý nghĩa mở rộng cánh cửa giao thương quốc tế của tỉnh. Cùng với hành lang Quốc lộ 7A kết nối Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn, tuyến cao tốc mới sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối với nước bạn Lào, từng bước hình thành các chuỗi logistics xuyên biên giới.

Đây là yếu tố quan trọng trong chiến lược đưa Nghệ An trở thành trung tâm giao thương của khu vực Bắc Trung Bộ với các tỉnh Trung Lào và tiểu vùng sông Mekong mở rộng.

Việc bổ sung Hành lang kinh tế cao tốc Vinh - Thanh Thủy, Quốc lộ 46 vào quy hoạch điều chỉnh của tỉnh cho thấy tầm nhìn phát triển dựa trên động lực hạ tầng và liên kết vùng.

Nếu tuyến cao tốc là "đường băng" cho tăng trưởng trong tương lai, thì hành lang kinh tế chính là không gian để các nguồn lực đầu tư, sản xuất, dịch vụ và thương mại hội tụ, lan tỏa.

Khi công trình hoàn thành, dự kiến vào năm 2028, Nghệ An sẽ có thêm một trục phát triển chiến lược, tạo động lực mở rộng không gian kinh tế về phía Tây, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố vị thế trung tâm của tỉnh trong khu vực Bắc Trung Bộ.