Mỹ thoả thuận với Iran nhưng không đổi lấy bằng 'mọi giá'

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington không đánh đổi bằng mọi giá để lấy thoả thuận Mỹ-Iran. Ảnh: AFP

Theo AFP, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington luôn có những giới hạn đỏ trong tiến trình đàm phán thỏa thuận Mỹ-Iran. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh một vụ tập kích tàu biển tại eo biển Hormuz đã buộc Liên Hợp Quốc phải tạm dừng nỗ lực giải cứu các thủy thủ đang bị mắc kẹt.

Trong chuyến công du đến Bahrain nhằm trấn an các đối tác vùng Vịnh vốn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc chiến Trung Đông, Ngoại trưởng Mỹ đã bác bỏ thẳng thừng ý tưởng cho phép Tehran thu phí qua eo biển này. Ông Rubio cảnh báo việc nhượng bộ sẽ mở đường cho một sự "hỗn loạn hoàn toàn".

Hiện tại, Mỹ và Iran đã ký kết một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc xung đột do Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng 2/2026. Hai bên đang bước vào các vòng thương lượng căng thẳng, dự kiến sẽ tập trung vào chương trình hạt nhân của Tehran, việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và dòng chảy năng lượng toàn cầu qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, các quốc gia vùng Vịnh và Israel từ lâu vẫn quan ngại sâu sắc về chương trình tên lửa của Iran cũng như việc nước này tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Cho đến nay, vẫn chưa rõ liệu các chủ đề nhạy cảm này có được đưa vào chương trình nghị sự chính thức hay không.

Sau cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Rubio, các bộ trưởng ngoại giao thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) nhấn mạnh rằng, một nền hòa bình và an ninh khu vực bền vững đòi hỏi phải giải quyết toàn diện mọi mối đe dọa từ phía Iran, bao gồm tên lửa hành trình, thiết bị bay không người lái (drone) và hoạt động hỗ trợ các nhóm vũ trang ủy nhiệm.

Trước đó, ông Rubio thừa nhận rằng dù Mỹ mong muốn đạt được một thỏa thuận Mỹ-Iran, nhưng Washington "không sở hữu nó bằng mọi giá". Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố: "Chúng tôi muốn đảm bảo rằng không có bất kỳ điều khoản nào trong thoả thuận này làm tổn hại đến an ninh, sự ổn định hoặc sự thịnh vượng của các đối tác thuộc Vùng Vịnh".

Ông Rubio cũng nỗ lực trấn an các quốc gia vùng Vịnh giàu tài nguyên rằng eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch mà họ phụ thuộc hàng thập kỷ để xuất khẩu dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) - sẽ tiếp tục được miễn phí lưu thông.