Bài toán gần 47 tỷ USD cho mục tiêu tăng trưởng 12%

Để đạt tốc độ tăng trưởng 12% trong giai đoạn 2026 - 2030, Nghệ An cần huy động gần 47 tỷ USD vốn đầu tư toàn xã hội. Đồ họa: Thành Duy
Theo kịch bản tăng trưởng do Sở Tài chính và đơn vị tư vấn xây dựng trong quá trình điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm tới cần đạt khoảng 1.150 nghìn tỷ đồng, tương đương gần 47 tỷ USD, cao gấp hơn 2,4 lần so với giai đoạn 2021-2025.

Nhìn lại chặng đường phát triển vừa qua, Nghệ An đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Quy mô kinh tế tăng từ khoảng 44.000 tỷ đồng năm 2010 lên 145.000 tỷ đồng năm 2020 và đạt khoảng 237.000 tỷ đồng vào năm 2025, cao hơn hơn 5 lần sau 15 năm.

Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan với tiềm năng, quy mô dân số và vị trí địa chiến lược của tỉnh, kết quả đạt được vẫn chưa tạo ra bước nhảy đủ lớn về vị thế kinh tế.

Đến năm 2025, tỷ trọng GRDP của Nghệ An trong GDP cả nước mới đạt khoảng 1,84%. Khoảng cách với các địa phương dẫn đầu về quy mô kinh tế và năng lực cạnh tranh vẫn còn khá xa.

Thực tế đó đòi hỏi Nghệ An phải lựa chọn một quỹ đạo phát triển mới với tốc độ nhanh hơn, quyết liệt hơn và hiệu quả hơn. Mục tiêu tăng trưởng khoảng 12%/năm được xây dựng trong bối cảnh cả nước đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, đồng thời, đặt kỳ vọng vào các địa phương có tiềm năng trở thành cực tăng trưởng mới của vùng và quốc gia.

Để đạt được mục tiêu này, nền kinh tế của tỉnh phải trải qua quá trình chuyển dịch cơ cấu sâu rộng. Theo kịch bản tăng trưởng được xây dựng, đến năm 2030, tỷ trọng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản giảm xuống còn khoảng 13,5%; công nghiệp - xây dựng tăng lên khoảng 41,5%; khu vực dịch vụ đạt khoảng 40,5%.

Muốn vậy, công nghiệp - xây dựng cần tiếp tục giữ vai trò đầu tàu với tốc độ tăng trưởng dự kiến khoảng 16%/năm. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo cần đạt mức tăng gần 20%/năm để tạo động lực cho toàn bộ nền kinh tế. Bởi đây là lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao năng suất lao động và gia tăng sức cạnh tranh của địa phương.

Khu vực dịch vụ được kỳ vọng tăng trưởng khoảng 11,7%/năm, tập trung vào các ngành có giá trị gia tăng cao như: Logistics, thương mại, tài chính, du lịch, giáo dục và đào tạo.

Khi các trung tâm logistics, hệ thống hạ tầng giao thông và mạng lưới đô thị tiếp tục được hoàn thiện, khu vực dịch vụ sẽ có thêm dư địa để phát triển, góp phần hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Đối với nông, lâm nghiệp và thủy sản, mục tiêu đặt ra là giảm tỷ trọng trong cơ cấu kinh tế nhưng vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 4,5%/năm thông qua ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp sinh thái, xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ và nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích.

Để đạt tốc độ tăng trưởng 12% trong giai đoạn 2026 - 2030, Nghệ An cần huy động gần 47 tỷ USD vốn đầu tư toàn xã hội. Ảnh: Thành Duy

Nếu chuyển dịch cơ cấu kinh tế là điều kiện cần thì nguồn lực đầu tư chính là điều kiện quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng.

Trong giai đoạn 2021-2025, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của Nghệ An đạt khoảng 471,7 nghìn tỷ đồng. Tỷ trọng vốn đầu tư của tỉnh trong tổng vốn đầu tư cả nước cũng liên tục gia tăng, từ khoảng 2,2% năm 2010 lên gần 2,8% vào năm 2025.

Những kết quả trên tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo, song quy mô nguồn lực cần huy động trong 5 năm tới lớn hơn rất nhiều. Theo tính toán, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 cần đạt khoảng 1.150 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 46,88 tỷ USD. 

Theo kịch bản được xây dựng, trong cơ cấu nguồn vốn, khu vực tư nhân tiếp tục giữ vai trò chủ lực với quy mô dự kiến khoảng 26,58 tỷ USD, chiếm gần 57% tổng vốn đầu tư.

Nguồn vốn Nhà nước dự kiến đạt khoảng 8,32 tỷ USD, chiếm gần 18%, tập trung cho các dự án hạ tầng chiến lược, kết nối vùng, hạ tầng số, giáo dục, y tế và các công trình có tính lan tỏa cao.

Xây dựng khu đô thị tại phường Vinh Lộc, Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Đặc biệt, khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài được kỳ vọng tăng mạnh với quy mô 11,98 tỷ USD, chiếm hơn 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Huy động gần 47 tỷ USD trong vòng 5 năm là bài toán lớn chưa từng có đối với Nghệ An. Thành công hay không sẽ phụ thuộc vào khả năng tạo dựng môi trường đầu tư hấp dẫn, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, cải thiện năng suất lao động và phát huy tối đa các động lực tăng trưởng mới.

Khi những điều kiện đó được đáp ứng, mục tiêu tăng trưởng khoảng 12%/năm sẽ có cơ sở để trở thành hiện thực, mở ra cơ hội đưa Nghệ An bứt phá về quy mô kinh tế, nâng cao vị thế trong vùng Bắc Trung Bộ và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng của cả nước trong giai đoạn 2026-2030.